Rechter-commissaris.html



Een rechter-commissaris is een rechter met speciale bevoegdheden die overigens totaal verschillend zijn in Nederland en België.

De functie die de rechter-commissaris uitoefent bij de Nederlandse strafrechtbanken komt in België het meest overeen met het ambt van onderzoeksrechter, alhoewel er ook verschillen bestaan.

bewerk Nederland

bewerk Strafrecht

De rechter-commissaris (in strafzaken) is een rechter die aangewezen is door de president van de rechtbank om tijdens het opsporingsonderzoek, dat door de politie plaats vindt, beslissingen te nemen over zaken waarvoor de Officier van Justitie geen bevoegdheden heeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aftappen van telefoonlijnen, het inbewaringstellen van verdachten, en het doorzoeken van woningen. Voor dit laatste is in beginsel vereist dat de rechter-commissaris samen met zijn griffier aanwezig is bij deze doorzoekingen, om daar feitelijk leiding aan te geven. Verder moet de rechter-commissaris daar ter plaatse beslissen wat er wel en niet in beslag mag worden genomen, en is de rechter-commissaris gemachtigd tot het treffen van ordemaatregelen.

Ook kunnen door de rechter-commissaris deskundigen worden benoemd, die over de verdachte een rapport opmaken. Dit rapport heeft als doel om op de rechtszitting de rechtbank voor te lichten. Dit rapport wordt opgemaakt in de periode waarin de verdachte in afwachting van de behandeling van zijn strafzaak thuis, of in voorlopige hechtenis verblijft. De rechtbank kan aan de hand van dat rapport, wanneer zij de feiten waarvan de verdachte verdacht wordt bewezen acht, een passende straf opleggen. Hierbij wordt dan onder meer rekening gehouden op welke manier in de toekomst herhaling van de strafbare feiten kan worden voorkomen.

bewerk Faillissement

Behalve in het strafrechtproces heeft de rechter-commissaris ook een belangrijke taak in faillissementen. De rechter-commissaris houdt in de eerste plaats toezicht op de curator, maar de rechter-commissaris heeft ook de bevoegdheid om machtigingen te verlenen.

De faillissementswet wordt gemoderniseerd. In de fase voor faillissement worden veel meer bedrijven gereorganiseerd dan in het faillissement. Omdat in deze voorfase maatschappelijk doelen als behoud onderneming en werkgelegenheid zijn te behalen, richt de staatscommissie insolventierecht nu haar pijlen op deze fase. Het voorstel is een 'stille' rechter-commissaris die die behoud van werkgelegenheid en onderneming behartigt en faillissementsfraude tegen gaat.^[1]

bewerk Andere zaken

Ook in andere civiele zaken kan een rechter-commissaris worden benoemd. Deze is dan verantwoordelijk voor, geeft leiding aan onderzoek buiten de zitting.

bewerk Raadsheer-commissaris

Bij het gerechtshof en de Hoge Raad kan, naar analogie van de functie rechter-commissaris, de functie van raadsheer-commissaris voorkomen.

bewerk België

De rechter-commissaris (in handelszaken) is een rechter die aangewezen is door de voorzitter van de rechtbank van koophandel om tijdens een faillissement toe te zien op de werking van de curator.

bewerk Externe links

• Rechtspraak (Nederlandse rechtbanken en gerechtshoven)