Reanimatie.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts
Reanimatie

Reanimeren is het kunstmatig overnemen van de ademhaling en de bloedsomloop, indien er sprake is van een circulatiestilstand. Indien zowel de ademhaling, als de circulatie weer op gang gebracht moeten worden, spreekt men ook wel over Cardiopulmonaire Resuscitatie (CPR).

Om te kunnen leven, is de constante aanvoer van zuurstofrijk bloed van levensbelang. Onze organen kunnen niet functioneren zonder zuurstof. De hersenen zijn het kwetsbaarst: na vier tot 6 minuten zonder zuurstof raakt al een (groot) gedeelte zo beschadigd, dat normaal functioneren misschien niet meer mogelijk is. Het transport van zuurstof via ons bloed kan op twee manieren worden verstoord:

  • Bloed wordt niet meer rondgepompt omdat het hart niet (goed) functioneert. We spreken dan van een circulatiestilstand;
  • Er wordt geen zuurstof meer in het bloed opgenomen. Dit wordt een ademhalingsstilstand genoemd.

Als er sprake is van een ademhalings-, en circulatiestilstand wordt dit de Klinische dood genoemd. Echter, door zo snel mogelijk te starten met de reanimatie kan de definitieve dood mogelijk worden voorkomen. Het is dus van groot belang dat de reanimatie zo snel mogelijk wordt gestart.

Inhoud

bewerk Richtlijnen

In Nederland vormt de NRR (Nederlandse Reanimatie Raad) het belangrijkste instituut op het gebied van de publicatie van richtlijnen ten aanzien van de reanimatie. De richtlijnen gelden als meest gehanteerde protocollen voor leken.

Voor de professional wordt het ABC protocol gehanteerd. De leek volgt de cursus BLS (Basic Life support)/AED (Automatische Externe Defibrillator) ,terwijl de professional (anesthesiemedewerker, IC-verpleegkundige, Ambulanceverpleegkundige) de ALS (Advance Life Support) cursus volgt. De NRR protocollen zijn in Europees verband afgesproken.

Internationaal hanteert men meestal ABC protocol hetgeen staat voor Ademhalingswegen vrijmaken, Beademen, Circulatie op gang brengen. Het komt van het Engels: Airway Breathing Circulation. Tegenwoordig uitgebreid met Disability en Expose/protect (ABCDE) (vertaald: invaliditeit en blootstelling/bescherming).

bewerk Actuele richtlijnen BLS/AED

In april 2006 zijn de recente richtlijnen gepubliceerd. Bij een circulatiestilstand is er altijd ook sprake van een ademhalingsstilstand. Daarom controleert men met ingang van augustus 2006 alleen nog maar op de aanwezigheid van ademhaling. De actuele richtlijnen zijn als volgt:

  • Men controleert het slachtoffer alleen nog maar op aanwezige ademhaling. Als er geen ademhaling is of een abnormale ademhaling waarschuwt men onmiddellijk via 112.
  • Laat een AED (automatische externe defibrillator) halen.
  • Start met 30 compressies achtereen op de borstkas en ventileer (be-adem) 2 keer.
  • Het masseren van de borstkas doet u met een tempo van 100x per minuut. (Zie ook het hoofdartikel hartmassage)
  • Sluit de AED zo snel mogelijk aan en volg de richtlijnen die het apparaat voorstelt.
  • Controleer tussentijds de ademhaling niet meer.
  • Ga door met massages en beademing tot professionele hulp (b.v. ambulance medewerkers) het overneemt.

bewerk Oude richtlijnen BLS/AED

Tot augustus 2006 werden de volgende handelingen verricht:

  • Eerst maakt men de hals vrij door beklemmende knoopjes los te maken of een strak zittende das te lossen.
  • Vervolgens dient men na te gaan of de luchtwegen vrij zijn. Kijk in de mond en voel met de vingers. Bij verslikking moet men eerst het blokkerende object uit de luchtweg zien te krijgen, bijvoorbeeld door een Heimlichmanoeuvre.
  • Vervolgens beademt men het slachtoffer door mond-op-mondbeademing (of mond-op-neus). Hierbij moet het hoofd wat naar achter gekanteld worden en de onderkaak naar voren gehouden, daar anders de tong in de keel kan zakken.

bewerk Technieken

Reanimeren bestaat uit het geven van beademingen en borstcompressies.

bewerk Borstcompressies

De theorie achter het masseren is dat door het eerst indrukken en daarna loslaten van de borstkas er een negatieve druk wordt gecreëerd in de borstkas, waardoor de grote vaten bloed kunnen aanzuigen. Die negatieve druk wordt pas na een reeks massages bereikt. Uit onderzoek bleek dat de 15 compressies die in het verleden werden gehanteerd, onvoldoende waren. Met 30 massages heeft men langer voordeel van de negatieve druk.

bewerk Beademen

Wanneer er bijkomende hulp is, kan men beademen met behulp van een beademingsballon (ambu-bag). De patiënt kan ook geïntubeerd en zo verder beademd worden. Wanneer de luchtweg om een of andere reden niet meer doorgankelijk is, dient een tracheotomie plaats te vinden.

bewerk De rol van de hulpverlening

Meestal zal een professionele hulpverlener niet binnen enkele minuten ter plaatse zijn. Het is daarom belangrijk dat zoveel mogelijk mensen de basale reanimatievaardigheden aanleren. Omdat een circulatiestilstand meestal wordt veroorzaakt door het onregelmatig samentrekken van het hart, ook wel fibrillatie genoemd, is daarbij het gebruik van een automatische externe defibrillator (AED) aan te bevelen. Alleen met behulp van dit apparaat kan het normale hartritme mogelijk worden hersteld. AED's komen op steeds meer plaatsen in Nederland beschikbaar.

Wanneer er bijkomende hulp is van een ziekenwagen, urgentie-wagen (MUG of PUC) of in het ziekenhuis kan er medicatie ter ondersteuning gegeven worden en kan er bijkomend ingegrepen worden. De overlevingskansen van het slachtoffer hangen sterk af van de snelheid waarmee de ambulance ter plaatse is. Alvorens te beademen instrueert men dus liefst een omstander om hulp te halen of 112 te bellen.

bewerk Cursussen

Door geheel Nederland worden reanimatiecursussen gegeven, de z.g. BLS-cursus (Basic Life Support), door gecertificeerde instructeurs van de NRR volgens een vast protocol. Aangesloten instructeurs zijn te vinden via de site van de NRR (zie externe links) . Buiten de BLS verzorgen de aangesloten instructeurs ook de AED-training. Hoewel iedereen bevoegd is het apparaat te gebruiken, is niet iedereen bekwaam. Verkeerd gebruik kan leiden tot een foute analyse door de AED. Het is verstandig om de trainingen minstens 1 keer per jaar te herhalen.

Het Oranje Kruis heeft middels een officiële mededeling aangekondigd dat met ingang van 1 september 2009 het gebruik van de AED tot de eindtermen van het examen voor het Diploma Eerste Hulp gaat behoren. De AED maakt vanaf dat moment onderdeel uit van de basisopleiding Eerste Hulp.

bewerk Kans op succes

Er wordt internationaal veel onderzoek verricht op het gebied van reanimatie. Opvallend daarbij zijn de aanmerkelijk grote verschillen tussen de diverse onderzoeken. En sluitend 'succes' percentage is daarom ook niet te geven. In het algemeen kan worden gesteld, dat de kans op succes helaas niet groot is. Belangrijke aspecten die de kans van slagen bepalen zijn:

  • De conditie van het slachtoffer voorafgaand aan de reanimatie;
  • De tijd waarbinnen de reanimatie/eerste schok heeft plaatsgevonden;
  • De kwaliteit van de uitgevoerde beademingen en borstcompressies;
  • De snelheid en kwaliteit van de verdere opvolging door professionele hulpverleners.

In een Zweeds onderzoek uit 2005 werd bij maar liefst 29.700 patiënten bekeken hoeveel mensen na 1 maand nog in leven waren (dus nog zonder te vragen of dit b.v. in coma aan de beademing was of gezond buiten het ziekenhuis). Na 1 maand was 2,2% van de niet door omstanders gereanimeerden nog in leven; 4,9% van degenen die door niet-professionals waren gereanimeerd, en 9,2% van de mensen die door (toevallig als omstander aanwezige) professionele hulpverleners waren gereanimeerd[1]. Volgens dit onderzoek is het aantal mensen dat zonder aanmerkelijke neurologische schade overleeft, is nog aanzienlijk kleiner.

Hoewel er een kleine overlevingskans is, zijn pogingen tot reanimatie dus zeker niet zinloos. Als het niet lukt, hoeft de hulpverlener (amateur of professional) zich echter niet schuldig te voelen; dat zal meestal de uitkomst zijn. 90 tot 95 % van de reanimaties buiten het ziekenhuis zijn niet succesvol. Aannemelijk is, dat dit getal bij aanwezigheid en gebruik van een AED hoger zou liggen. Cijfers van de Amsterdam Arena en Schiphol bevestigen dit. [2]

Uit een Japans onderzoek (2006) [3] blijkt echter dat in geval van hartstilstand na een hartaanval de overlevingskansen verdubbelen indien enkel en alleen hartmassage toegepast wordt. Beademing zou tijdverspilling zijn. Bij hartstilstand door hartaanval krijgt de persoon automatisch extra zuurstof door de hyperventilatie waarmee de aanval begon, maar door de stilgevallen bloedcirculatie bereikt deze zuurstof de hersenen niet meer. Indien snel ingegrepen wordt en enkel hartmassage toegepast wordt, zou de ademhaling vanzelf weer op gang moeten komen. Hartmassage is op zich ook een minieme, onrechtstreekse vorm van beademing want de borstholte wordt afwisselend groter en kleiner, aldus Japanse wetenschappers. Bij verstikking zou de combinatie met beademing dan wel meer aangewezen zijn. De Nederlandse en Europese reanimatieraad acht het echter waarschijnlijk dat hun conclusies anders geweest zouden zijn als de richtlijnen na 2005 in het onderzoek zouden zijn betrokken. Daarom blijft beademing onderdeel van de richtlijn.[4]

bewerk Recente ontwikkelingen

  • Uit een Japans onderzoek (2006) zou blijken dat in geval van hartaanval de overlevingskansen verdubbelen indien enkel en alleen hartmassage toegepast wordt. De NRR (Nederlandse Reanimatie Raad) heeft de conclusies uit dit Japanse onderzoek niet overgenomen en handhaaft de huidige richtlijnen.
  • In oktober 2008 heeft de Nederlandse Reanimatie Raad bepaald dat een BLS/AED opgeleide hulpverlener niet start met reanimeren, indien het slachtoffer een drager is van een niet reanimatie verklaring. Daarbij geldt als eis dat de betreffende verklaring direct zichtbaar moet zijn voor de hulpverlener en zijn voorzien van naam, handtekening en foto van de drager. De NRR respecteert de nieuwe niet-reanimerenpenning van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Deze richtlijn geldt tot het moment waarop in een rechtelijke uitspraak de penning niet gelijkgesteld wordt aan een rechtsgeldig document.

bewerk Zie ook

bewerk Noten

  1. ^ Herlitz J, Svensson L, Holmberg S, Angquist KA,Young M. Efficacy of bystander CPR: intervention by lay people and by health care professionals. Resuscitation. 2005 Sep;66(3):291-5.
  2. ^ 'Meer kans overleven hartstilstand op Schiphol', http://www.telegraaf.nl/binnenland/72168221/_Meer_kans_overleven_hartstilstand_op_Schiphol_.html?p=5,1 bezocht op 2 oktober 2007)
  3. ^ SOS-KANTO study group. Cardiopulmonary resuscitation by bystanders with chest compressions only (SOSKANTO):an observational study. Lancet 2007; 369: 920-26
  4. ^ Nederlandse Reanimatieraad, Commentaar van de Nederlandse Reanimatie Raad op de «compression-only » studie in The Lancet van 17 maart 2007, aangetroffen op http://www.reanimatieraad.nl/_content/news/reactie%20katonstudie.pdf op 2 juli 2007

bewerk Externe links

Wikimedia Commons

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.