Standaardkantonees of Guangzhouhua is het bekendste dialect uit de Kantonese taal. Het Standaardkantonees wordt samen met het Standaardmandarijn gebruikt op scholen, radiozenders en televisiezenders in Hongkong en Macau. Het is ook de omgangstaal in het Hongkongse en Macause parlement.
bewerk Geschiedenis
Het dialect vindt zijn oorsprong in Kanton (Guangzhou). Door emigratie van de Kantonese (Guangzhounezen) is het dialect verspreid over Macau, Hongkong en Zhuhai. Vanaf de jaren '50 van de twintigste eeuw rukte het Standaardkantonees op en verdrong het Waitau-dialect en het Hongkong-Hakka, dat in Hongkong de dialecten waren van de autochtone Hongkongers. Standaardkantonees werd populair door de radio en de televisie. In Hongkong wordt door de stedelijke bewoners Hongkong-Kantonees gesproken, wat qua tonen en grammatica met het Standaardkantonees verwant is.
Standaardkantonees kan worden geschreven in Chinese karakters, Jyutping en Yale (romanisatie) en soms ook in Internationaal Fonetisch Alfabet.
bewerk Enige transcriptiesystemen voor het Standaardkantonees
bewerk Standaardkantonese media in Nederland
bewerk Standaardkantonese media in de wereld
bewerk Klanken met karakters die zo in het Standaardkantonees worden uitgesproken
Het is een Nederlands fonetische spelling. De vetgedrukte karakters worden zelden in niet-Kantonese dialecten gebruikt.
Klanken die in het Standaardkantonees voorkomen:
- chaauw 炒
- chauw 周
- chaang 橙 | chaan 產 | chaam 參
- chan 真 | chang 爭 | cham 沉
- cheng 鄭 | cheh 謝
- chik 織
- chiet 節 | chien 前 | ching 請
- chong 中 | chok 族
- faat 法 | faan 反
- fan 分 | faj 費
- fôong 方
- fong 風 | fok 福
- gauw 九
- gaauw 教
- gan 近
- gaam 減
- haa 下 | haam 鹹 | haak 客
- hap 合 | hat 乞 | hak 黑 | hang 幸
- haang 坑
- hong 紅 | hok 哭
- jaa/yaa 也 | jaang/yaang
- jat/yat 日
- jie/yie 衣 | jiet/yiet 熱 | jiem/yiem 炎
- jik/yik 翼
- kaat 咭 | kaak 喀
- kan 斤 | kam 金 | kap 級
- kik 極
- kiet 結
- kôk 國 | kwôk 角 | kôn 干 | kôong 講
- laai 賴 | laat 辣 | laak 肋 | laam 男
- laauw 撈
- lauw 流
- lam 林 | lak 勒 | lat 甩
- lek 叻 | leng 靚
- lik 力
- liet 列 | liem 臉
- long 龍 | lok 六
- maai 賣 | maat 抹 | maan 曼
- mang 盟 | mak 墨 | man 文 | mat 物
- meh 咩
- meej 美
- mong 夢
- naai 乃 | naam 南
- nang 能
- nong 農
- nôoi 内
- ngoh 鵝
- ngôok 岳
- ngaa 瓦
- ngaauw 咬
- ngauw 牛
- paai 牌 | paang 鵬 |
- piew 表 | piet 別
- ping 平
- pôong
- poh
- saauw 哨
- sauw 手
- saa 沙 | saai 曬 | saang 生 | saan 山
- saj 西 | sat 室 | sak 塞
- sing 聲 | sik 色
- sien 仙 | siem 閃
- song 送| sok 熟
- sôong 喪 | sooi 鰓|soow
- sôk 朔
- taat 達
- tak 得
- tang 等
- t'an 吞
- tok 讀
- tong 同
- tôong 湯
- waa 娃 | waang 橫 | waan 環 | waak 或
- wan 雲 | wak ?
- woh 和
bewerk Enige voorbeelden
| Lijst van verschillen in uitspraak van Chinese karakters in drie dialecten |
| Nederlands |
Dapeng |
Standaardkantonees |
Standaardmandarijns |
| twee |
Ngie 二 |
Yie 二 |
Ur/er 二 |
| drie |
Sam 三 |
Saam 三 |
San/san 三 |
| vier |
Sie 四 |
Seej 四 |
Ss/Si 四 |
| tien |
Sáp 十 |
Sap 十 |
Sj/shi 十 |
| honderdmiljoen |
Jak 億 |
Jik 億 |
Ie/yi 億 |
| kleur |
Sak 色 |
Sik 色 |
Suh/se 色 |
| groen |
Lók 綠 |
Lok 綠 |
Luu/lü 綠 |
| ruilen |
Óen 換 |
Woen 換 |
Goewan/huan 換 |
| groot |
Táai 大 |
Taai 大 |
Daa/da 大 |
| goed |
Haauw 好 |
Hoow 好 |
Haauw/hao 好 |
| geen |
Maauw 冇 |
Moow 冇 |
Boe/bu 不 |
| begrijpen |
Mang Pák 明白 |
Ming Paak 明白 |
Ming Baj/ming bai 明白 |
| de deur openen |
Foej Moen 開門 |
Hooj Moen 開門 |
Káaj Men/kai men 開門 |
| Sjanghai 上海 |
Sôong Foej 上海 |
Seung Hooj 上海 |
Sjang Haaj/Shanghai 上海 |
| hij他/zij她/het它 |
Hie 佢 |
Keui 佢 |
Taa/ta 他/她/它 |
| lange tijd |
Kauw 久 |
Looi 耐 |
Djuw/jiu 久 |
| chinese achternaam Zhang,Cheung 張/张 |
Chôong 張 |
Cheung 張 |
Djang/zhang 張 |
| vroeg |
Chaauw 早 |
Choow 早 |
Chaauw/zao 早 |
| auto, kar |
Chaa 車 |
Cheh 車 |
Tjuh/Che 車 |
|
| Nederlands |
Standaardkantonees |
| Goedendag |
Choow San |
| hallo/hoi |
Wai |
| Heb je al gegeten? |
Neej sik Cho Faan Meej Aa? |
| Nederland |
Hollaan |
| ik |
Ngo |
| jij |
Neej |
| hij/zij |
Keuj |
| wij |
Ngo Deej |
| jullie |
Neej Deej |
| zij |
Keuj Deej |
| Ik heet Willem. |
Ngo kieuw Willem. |
| ik weet het niet |
Ngo um tie |
| Hij/Zij zit te telefoneren |
Keuj teng kan tien waa aa. |
| Ik wil graag een bak Koe Loow Yok bestellen |
Ngo seung yiew yat hap Koe Loow Yok. |
| Laten we dim sum gaan eten! |
Pat yuu ngo deej heuj yam chaa aa. |
| sorry! |
Teuj M Chuu. |
| bedankt! |
M Kooj Saaj! |
| dankuwel! (bij het krijgen van een geschenk) |
To Che Saaj! |
| Hoe gaat het met jou/U? |
Neej diem aa? |
| Ik vind dat niet leuk. |
Ngo m chong yie. |
|
.png)