Dapenghua.html

 
ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Naam (taal-varianten)
Traditioneel 大鵬話
Vereenvoudigd 大鹏话
Hanyu pinyin Dàpénghuà
Zhuyin ㄉㄚˋ ㄆㄥˊ ㄏㄨㄚˋ
Standaardkantonees Taai P'aang Waa
HK-romanisatie (Standaardkantonees) Tai Pang Wah
Yale (Standaardkantonees) daaih pàahng wá
Jyutping (Standaardkantonees) daai6 paang4 wa2
Dapenghua T'áai P'oeng Waa
Bao'an-Hakka tai3 pen2 wa3
Hongkong-Hakka tai5 ? wa5
Dongguanhua tai5 ? wa3
Meixianhua tai3 pen2 wa5
Taiwan-Hakka Thai-?-fa
Minnanyu Tāi-phêng-ōa

Het Dapenghua is een Chinees dialect, dat door ongeveer een half miljoen mensen op de wereld wordt gesproken. Het heeft veel sprekers in New York, Portsmouth, Den Haag, Limburg, Longgang en Hongkong. Veel sprekers zijn ouder dan veertig jaar. De jongeren kunnen het meestal alleen verstaan.

Het Dapeng is volgens Chinese linguïsten een uniek dialect binnen de Chinese talen. Doordat er geen ander dialect is dat bestaat uit twee grote Han-Chinese talen. Het dialect bestaat namelijk uit een mengelmoes van Hakka en Kantonees.

of

bewerk Geschiedenis

Naam (taal-varianten)
Traditioneel 軍營裏的普通話
Vereenvoudigd 军营里的普通话
Hanyu pinyin jūnyíng lǐ de pǔ tōng huà
Zhuyin ㄐㄩㄣˉ 一ㄥˊ ㄌ一ˇ ㄉㄜ˙ ㄆㄨˇ ㄊㄨㄥˉ ㄏㄨㄚˋ
Standaardkantonees Kwán Ying Leuj Tik P'ǒow T'ong Wǎa
Dapenghua Kwán Ying Lǐe Keh P'ǒe T'ong Wǎa/軍營裏嘅普通話
Letterlijke vertaling de omgangstaal in het legerkamp

In Chinese geschiedenisboeken wordt het ook wel Junying li de putonghua genoemd, omdat in het begin het dialect alleen werd gebruikt door soldaten van de legerkampen Laifu en Liufu.

Doordat vroeger Standaardmandarijn niet door iedere Chinees als hoofdtaal werd beschouwd, waren er veel problemen in communicatie. Het Dapeng werd door de soldaten als lingua franca gebruikt in Longgang, want de soldaten kwamen van verschillende gebieden in Kanton.

Later gebruikte de Hakka in Longgang steeds meer het Dapeng. Waardoor het dialect nu een mengelmoes is van Kantonese en Hakka woorden en klanken.

Ook is het dialect sterk verwant met het Weitouhua, dat de Waitau spreken.

bewerk Dapengsprekers

Alle mensen die uit het gebied Longgang vandaan komen kunnen het dialect verstaan en spreken. De meeste sprekers wonen in New York, Longgang en Hongkong. Het dialect wordt steeds minder gesproken omdat de meeste jongeren het niet hebben geleerd en omdat Standaardkantonees steeds populairder word.

Op het Hongkongse Ping Chau/平洲, een eiland in Dapengwan/大鹏湾, wordt een variant van het Dapeng gesproken. Het verschil is net zo klein als het verschil tussen het Amsterdams en Haarlems. Het verschil ligt op de intonatie van woorden.

Nederland heeft ongeveer duizend Chinezen die het Dapeng en het dialect Pingchau spreken en nog eens duizenden die het verstaan. Voor Kantonezen is het Dapeng makkelijk te verstaan doordat het verschil tussen Kantonees en Dapeng alleen de intonatie van woorden betreft.

bewerk Uitspraak

Alle Chinese woorden behalve de tweede Mandarijnse woorden moeten op z'n Nederlands uitgesproken worden. De "uh" van "uh" van "huh?". De "ur" van "Turk". De "aauw" van de "auw" van "miauw. De "ôow" van de "oo" van "boog". De "oe" van "doen". De "j" van "jakkes!". De "dj" van het Engelse "jeans". De letters waar een accent grave op staat betekent dat de klank naar boven verheven word. Voorbeeld: de "a" van "maken" word bij á de ' "aa" van "maar?" bij een vraag '

woorden in vergelijking
Nederlands Dapenghua Standaardkantonees Standaardmandarijn/pinyin
één Yát 一 Yāt 一 Ie/yi 一
twee Ngie 二 Yie 二 Ur/er 二
drie Sam 三 Saam 三 San/san 三
vier Sie 四 Seej 四 Ss/Si 四
vijf MM 五 MM 五 Woe/wu 五
zes Lók 六 Lok 六 Ljuw/liu 六
zeven Chat 七 Chat 七 Chie/qi 七
acht Páat 八 Paat 八 Baa/ba 八
negen Kauw 九 Kauw 九 Djuw/jiu 九
tien Sáp 十 Sap 十 Sj/shi 十
honderdmiljoen Jak 億 Jik 億 Ie/yi 億
kleur Sak 色 Sik 色 Suh/se 色
groen Lók 綠 Lok 綠 Luu/lü 綠
dankuwel Toh Chéh 多謝 (in Standaardkantonees als "多車") Toh Cheh 多謝 Sjeh Sjeh/xiexie 谢谢
alstublieft MM K'oei 唔該 MM Kooi 唔該 Sjeh Sjeh/xiexie 谢谢
ruilen Óen 換 Woen 換 Goewan/huan 換
groot Táai 大 Taai 大 Daa/da 大
goed Haauw 好 Hoow 好 Haauw/hao 好
boven Sôong 上 Seung 上 Sjang/shang 上
geen Maauw 冇 Moow 冇 Boe/bu 不
ook Taauw 都 Toow 都 Daauw/dao 都
door Yauw Yié 有于 Yauw Yuu 有于 Yoow Yuu/you yu 有于
weten Sák 識 Sik 識 Dj daauw/zhi dao 知道
komen Lèuj Lèej Laj/lai
weten T'íe 知 Chie 知 Dj daauw/zhi dao 知道
zitten Chōh 坐 (in Standaardkantonees als "錯") Choh 坐 Dzwo/zuo 坐
maken Chǎng 整 Chǐng 整 Djwo/zuò 做
begrijpen Mang Pák 明白 Ming Paak 明白 Ming Baj/ming bai 明白
de deur openen Foej Moen 開門 Hooj Moen 開門 Káaj Men/kai men 開門
China Chòng Kók Chóng Kwôk Djong Gwoh/zhongguo
Sjanghai 上海 Sôong Foej 上海 Seung Hooj 上海 Sjang Haaj/Shanghai 上海
hij他/zij她/het它 Hǐe 佢 Heui 佢 Taa/ta 他/她/它
gisteren Ch'ôong Yat Tsam Yat Djwoh Tjen/zuotian 昨天
lange tijd Kauw Looi 耐 Djuw/jiu
dik persoon Fǐe Láauw Fěej Lǒow  ?
chinese achternaam Zhang,Cheung 張/张 Chôong 張 Cheung 張 Djang/zhang 張
vroeg (ochtend) Chaauw 早 Choow 早 Chaauw/zao 早
de hele dag Sang Ját Sing Yat
alles Tsien Tsuun Tsjwen/chuan
het weer T'íen Híe 天氣 T'ǐen Heej 天氣 T-jen Ch'ie/tiānqì天氣
modern Sien Chan 先進 Sien Chun 先進 Ssjen Djin/xiānjìn
stage Sak Chap 實集 Sat Chaap 實集
afstuderen Pát Niep 畢業 Pat Yiep 畢業 Bie Yeh/bìyè 畢業
nieuwe zaak openen Fóei Chôong Hooi Chéung K'aj Djang/kaizhang
zak Teuj 袋 Tooi 袋 Daai/dài 袋
retour Leuj Woei 來回 Lóoi Woei 來回 Laai GGweej/laihui 來回
keuken Ch'uu Fong 廚房 Ch'uu Fôong 廚房 Ch'oe Fang/chúfáng 廚房
oranje pompoen Kam Kwáa 金瓜 Wôong Kwáa 黃瓜
weg/pad Loe 路 Loow 路 Loe/lu 路
acountant Wóei Kaj 會計 Woei Kaj 會計 Kwaai Djie/kuài jì 會計
huisarts Kaa T'ang Ngie Saang 家庭醫生 Kaa Ting Yie Sang 家庭醫生 Djaa Tieng Ie Sjung/jiatingyisheng 家庭醫生
tafel T'euj T'ǒoi Djwoh/zuo 桌
auto, kar Ch'aa 車 Ch'eh 車 Ch'uh/Che 車


All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.