Met betaald voetbal wordt een voetbalcompetitie aangeduid waarbij de spelers en trainer een salaris krijgen.
In België bestaan twee niveaus die men met betaald voetbal aanduidt: de eerste klasse en de tweede klasse. In België is de term Profliga algemeen verspreid, eerder dan "betaald voetbal". De onderliggende niveaus derde klasse, nationale Bevordering en de provinciale reeksen worden niet-betaald genoemd. Ook in deze lagere afdeling treden echter veel spelers als niet-amateur aan of krijgen ze vergoedingen.
In Duitsland zijn er vier niveaus betaald voetbal namelijk de (eerste) Bundesliga, de tweede Bundesliga, de derde Bundesliga, en de Regionalliga's Nord, West en Süd. De laatste is semiprofessioneel.
Engeland kent vier niveaus betaald voetbal. Dit zijn de Premier League, The Championship, de Football League One en de Football League Two. Hieronder zitten nog drie niveaus semiprofessionele clubs.
Frankrijk kent drie niveaus betaald voetbal : Ligue 1, Ligue 2 en National. Het laagste professionele niveau bestaat voor het grootste gedeelte uit semiprofessionele clubs.
Italië heeft vier niveaus betaald voetbal: de Serie A (A-divisie), Serie B (B-divisie), Serie C1 (C-divisie 1) en Serie C2 (C-divisie 2). De laatste twee zijn onderverdeeld, de serie C1 in twee en de serie C2 in drie competities.
Het betaald voetbal in Nederland is onder te verdelen in de Eredivisie en de Eerste divisie. In Nederland is tot op heden sprake van een gesloten systeem: er kan niet gedegradeerd worden uit de eerste divisie. Echter op last van de UEFA zal vanaf het seizoen 2008/2009 dit mogelijk worden gemaakt: de laatst geëindigde club zal direct degraderen uit de Eerste divisie. Of er ook nog nacompetitie gespeeld gaat worden staat allemaal nog niet vast.
bewerk Geschiedenis
Hoewel de meeste landen in West-Europa al snel na de Tweede Wereldoorlog het betaald voetbal invoerden, was voetbal in Nederland tot 1954 een amateursport, al was het in de voetbalwereld een publiek geheim dat er wel degelijk spelers waren die heimelijk werden betaald. Toen Sparta in 1947 bijvoorbeeld zowel Wim Landman van Neptunus als Rinus Terlouw van DCV overnam, dienden beide clubs een klacht in bij de KNVB omdat Sparta beide spelers financiële toezeggingen zou hebben gedaan. De beschuldigingen werden niet bewezen maar DCV trok helemaal aan het kortste eind: tijdens het onderzoek van de voetbalbond kwam aan het licht dat DCV zelf aan illegale betalingen deed.
De watersnoodwedstrijd van 12 maart 1953 wordt vaak gezien als de directe aanleiding voor de invoering van het betaald voetbal. De roep om profvoetbal werd groter, toen deze wedstrijd zichtbaar maakte dat de Nederlandse profs in de buitenlandse competities op een beduidend hoger niveau speelden, dan de beste amateurs van Nederland zoals die destijds in het Nederlands voetbalelftal speelden.
Een openlijk initiatief om betaald voetbal te bedrijven ontstond in Nederland in 1954, toen de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) de eerste profcompetitie organiseerde. De beste spelers van het land gingen al snel over naar een van de tien NBVB-clubs: Alkmaar, BVC Amsterdam, Fortuna '54, De Graafschap, Den Haag, Rapid 1954, Rotterdam, Twentse Profs, Utrecht en Sportclub Venlo.
Op 14 augustus 1954 vond de eerste NBVB-wedstrijd plaats: een vriendschappelijk duel tussen Alkmaar '54 en Sportclub Venlo. De KNVB, die tot dan toe tegen profvoetbal was, ging al snel overstag. Een tijdens de zogenaamde slaapkamerconferentie voorbereid akkoord leidde ertoe dat KNVB-voorzitter Hans Hopster en NBVB-voorzitter Egidius Joosten op 13 november 1954 de Vrede van Utrecht tekenden, waarbij beide bonden fuseerden. Op 28 november 1954 werd een nieuwe profcompetitie gestart. Enkele NBVB-clubs werden opgeheven (Twentse Profs), fuseerden met KNVB-clubs (Utrecht en Elinkwijk; Venlo en VVV; Rapid en Juliana) of fuseerden met elkaar (Den Haag en Rotterdam vormden de club Flamingo's die al snel werd omgedoopt tot Holland Sport).
Er zou ook een einde komen aan het bestaan van twee gewestelijke hoofdklassen. Vanaf 1956 was er nog maar één hoogste niveau: de Ere-Divisie. Voor de ongeveer 80 betaaldvoetbalclubs werd de volgende, landelijke, comepetitiestructuur opgezet:
Tot 1966 bestond de tweede divisie meestal nog wel uit twee gewestelijke afdelingen (A en B).
In het begin van de jaren zeventig werd het profvoetbal in Nederland grondig gesaneerd. Veel profclubs verdwenen in zijn geheel of gingen verder bij de amateurs. Anderen fuseerden tot nieuwe profclubs. De tweede divisie werd in 1971 opgeheven.
Net als het Nederlands betaald voetbal bestaat ook het Portugees betaald voetbal uit twee divisies, de SuperLiga en de Liga de Honra.
Het Spaans betaald voetbal bestaat uit vier niveaus, de Primera División, de Segunda División A, de Segunda División B (verdeeld in vier competities) en de Tercera División (verdeeld in achttien competities).
Turkije heeft vier niveaus betaald voetbal. Dit zijn de Süper Lig, Türkiye Futbol Federasyonu 1. Lig, Türkiye Futbol Federasyonu 2. Lig en de Türkiye Futbol Federasyonu 3. Lig. Türkiye Futbol Federasyonu 2. Lig is verdeeld in vijf competities en de Türkiye Futbol Federasyonu 3. Lig in vier competities.
|