5 maart.html



5 maart is de 64ste dag van het jaar (65ste dag in een schrikkeljaar) in de Gregoriaanse kalender. Nog 301 dagen tot het einde van het jaar.

bewerk Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1966 - Een BOAC Boeing 707 jet stort neer op de berg Fuji, Japan, 124 mensen komen om.
  • 2003 - 16 personen, waaronder de dader, vinden de dood bij een zelfmoordaanslag op een autobus in Haifa.
•  Oorlog
  • 1824 - Eerste Birma-oorlog: Het Verenigd Koninkrijk verklaart officieel de oorlog aan Birma.
•  Politiek
  • 1821 - James Monroe wordt ingezworen voor een tweede termijn als 5e President van de Verenigde Staten
  • 1827 - Rusland verkrijgt Balkarië, zijn eerste bezitting in de Kaukasus
  • 1849 - Zachary Taylor wordt ingezworen als 12e President van de Verenigde Staten
  • 1877 - Rutherford B. Hayes wordt ingezworen als 19e President van de Verenigde Staten
  • 1917 - Woodrow Wilson wordt ingezworen voor een tweede termijn als President van de Verenigde Staten
  • 1918 - De Sovjet-Unie verschuift de hoofdstad van Petrograd naar Moskou.
  • 1931 - Daniel Salamanca Urey wordt president van Bolivia.
  • 1931 - Sir Oswald Mosley richt in Londen een fascistische partij op; de latere British Union of Fascists.
  • 1946 - Winston Churchill noemt het IJzeren Gordijn in zijn speech in het Westminster College in Fulton, Missouri. Dit wordt gezien als het begin van de Koude Oorlog.
  • 1962 - Nieuwspoort opgericht met als doel een ontmoetingsplaats voor informatie uitwisseling en nieuwsverwerking te zijn.
  • 1969 - Verkiezing van Gustav Heinemann tot derde bondspresident van West-Duitsland.
•  Religie
  • 1973 - Paus Paulus VI creëert dertig nieuwe kardinalen, onder wie de Italiaanse patriarch van Venetië Albino Luciani.
  • 2001 - 35 Islamitische pelgrims komen om tijdens de jaarlijkse Hajj.
•  Wetenschap en technologie
  • 1558 - Francisco Fernandes brengt tabak naar Europa
  • 1836 - Samuel Colt maakt de eerste revolver voor massaproductie (.34-kaliber).

bewerk Geboren

Hendrik II
geboren in 1133

Friedrich IV
geboren in 1574

• 1133 - Hendrik II, koning van Engeland (overleden 1189)
• 1324 - David II, koning van Schotland (overleden 1371)
• 1512 - Gerardus Mercator, Vlaams cartograaf (overleden 1594)
• 1574 - Frederik IV, keurvorst van de Palts (overleden 1610)
• 1563 - John Coke, Engels politicus (overleden 1644)
• 1658 - Antoine Laumet de La Mothe, sieur de Cadillac, ontdekkingsreiziger (overleden 1730)
• 1696 - Giovanni Battista Tiepolo, schilder (overleden 1770)
• 1748 - Jonas C. Dryander, botanicus (overleden 1810)
• 1751 - Jan Křtitel Josef Kuchař, Sloveens componist, organist en klavecinist (overleden 1829)
• 1814 - Wilhelm von Giesebrecht, historicus (overleden 1889)
• 1836 - Charles Goodnight, Amerikaans cowboy (overleden 1929)
• 1837 - Lodewijk Bernardus Johannes Dommers, Nederlands bestuurder en ondernemer (overleden 1908)
• 1869 - Michael von Faulhaber, Duits kardinaal-aartsbisschop van München en Freising (overleden 1952)
• 1870 - Frank Norris, schrijver (overleden 1902)
• 1871 - Rosa Luxemburg, revolutionair (overleden 1919)
• 1874 - Arthur van Schendel, Nederlands schrijver (overleden 1946)
• 1878 - Hendrik Johan Versteeg jr., hoofdcommissaris van politie in Amsterdam (overleden 1954)
• 1879 - William Beveridge, econoom (overleden 1963)
• 1897 - Soong May-ling, Chinees echtgenote van politicus Chiang Kai-shek (overleden 2003)
• 1898 - Zhou Enlai, Chinees premier (overleden 1976)
• 1903 - Janus Braspennincx, Nederlands wielrenner (overleden 1977)
• 1904 - Karl Rahner, theoloog (overleden 1984)
• 1908 - Rex Harrison, Brits acteur, won een Oscar voor zijn rol in de film My Fair Lady (1964) (overleden 1990)
• 1910 - Momofuku Ando, Taiwanees-Japans ondernemer, uitvinder van instantnoedels (overleden 2007)
• 1913 - Mario Payssé Reyes, wiskundige (overleden 1988)
• 1915 - Laurent Schwartz, wiskundige (overleden 2002)
• 1918 - James Tobin, econoom (overleden 2002)
• 1920 - Bob Janse, Nederlands voetbalcoach (overleden 2008)
• 1922 - Pier Paolo Pasolini, Italiaans dichter, schrijver en filmregisseur (overleden 1975)
• 1925 - J.A.A. van Doorn, Nederlandse socioloog, publicist, columnist en voormalig hoogleraar (overleden 2008)
• 1926 - Shimon Tzabar, Israëlisch-Brits militair, columnist, journalist, dichter, (kinderboeken)schrijver, publicist, kunstschilder en paddenstoelendeskundige (overleden 2007)
• 1926 - Lily Carlstedt, Deens atlete
• 1928 - Anton Huiskes, Nederlands schaatser en schaatscoach (overleden 2008)
• 1933 - Samantha Eggar, Brits actrice, won het Cannes Filmfestival voor beste actrice voor haar rol in The Collector (1965)
• 1933 - Walter Kasper, Duits curiekardinaal
• 1933 - Ad Langebent, Nederlands journalist en tv-presentator
• 1934 - Daniel Kahneman, Israëlisch psycholoog
• 1936 - Canaan Banana, Zimbabwaans politicus (overleden 2003)
• 1936 - Dean Stockwell, Amerikaanse acteur, werd genomineerd voor een Oscar voor zijn rol in Married to the Mob (1988)
• 1937 - André Damseaux, Waals-Belgisch politicus, journalist en ondernemer (overleden 2007)
• 1943 - Billy Backus, bokser
• 1943 - Hans Blokland, Nederlands ambtenaar en politicus
• 1946 - Koos van Zomeren, Nederlands schrijver
• 1946 - Robert Noortman, Nederlands kunsthandelaar (overleden 2007)
• 1948 - Jan van Beveren, Nederlands voetbalkeeper
• 1948 - Richard Hickox, Engels dirigent (overleden 2008)
• 1948 - Eddy Grant, Brits zanger
• 1951 - Elaine Paige, Britse zangeres en actrice
• 1952 - Alan Clark, Brits muzikant, toetsenist van de rock-groep Dire Straits
• 1952 - Alicia Bárcena, Mexicaans bioloog en politicus
• 1953 - Llorenç Serra Ferrer, Spaanse voetbalcoach
• 1958 - Andy Gibb, Brits-Australisch zanger (overleden 1988)
• 1958 - Jean-Claude Bagot, Frans wielrenner
• 1961 - Jurgen Smit, Nederlands tv-tuinier in het televisieprogramma Tuinieren met Kijkers
• 1962 - Amina, Tunesisch zangeres en actrice, werd tweede op het Eurovisie Songfestival van 1991
• 1964 - Gerald Vanenburg, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1966 - Michael Irvin, atleet
• 1968 - Frank Verlaat, Nederlands voetballer
• 1970 - John Frusciante, Gitarist van de band Red Hot Chili Peppers
• 1971 - Filip Meirhaeghe, Belgisch mountainbiker
• 1973 - Juan Esnaider, Argentijns voetballer
• 1973 - Nicole Pratt, Australisch tennisster
• 1974 - Megan Hall, Australisch triatlete
• 1975 - Mohamed Khaldi, Algerijns atleet
• 1977 - Ronnie Pander, Nederlands voetballer
• 1979 - Roxane, Vlaams zangeres
• 1979 - Anwar Moore, Amerikaans atleet
• 1981 - Ryan Trebon, Amerikaans veldrijder
• 1983 - Bram Verbist, Belgisch voetballer
• 1987 - Anna Chakvetadze, Russisch tennisster
• 1988 - Esri Dijkstra, Nederlands zangeres

bewerk Overleden

Carolina van Oranje-Nassau
overleden in 1787

Jozef Stalin
overleden in 1953

• 254 - Paus Lucius I
• 1605 - Paus Clemens VIII (69)
• 1625 - Jacobus I (58), koning van Engeland en Schotland
• 1787 - Carolina van Oranje-Nassau (44)
• 1797 - John Gabriël Stedman (52), Schots-Nederlands soldaat en schrijver
• 1815 - Franz Mesmer (80), ontwikkelaar van hypnose
• 1827 - Pierre Simon Laplace (77), Frans wiskundige
• 1827 - Alessandro Volta (82), Italiaans natuurkundige
• 1829 - John Adams (63), Britse muiter
• 1875 - Hermann Friedrich Kohlbrugge (71), Nederlands gereformeerd theoloog
• 1883 - Carel August Nairac (67), Nederlands bestuurder
• 1895 - Nikolaj Leskov (64), Russisch schrijver
• 1895 - Henry Rawlinson (84), ontcijferaar van het spijkerschrift
• 1896 - Pierre Guillaume Jean van der Schrieck (83), Nederlands politicus en militair
• 1918 - Domenico Serafini (65), Italiaans curiekardinaal
• 1927 - Franz Mertens (86), wiskundige
• 1944 - Max Jacob (67), dichter en schrijver
• 1953 - Herman J. Mankiewicz (55), Amerikaans filmschrijver, schreef voor 75 films
• 1953 - Sergej Prokofjev (61), Russisch componist
• 1953 - Jozef Stalin (74), Sovjet-dictator
• 1963 - Patsy Cline (30) en Cowboy Copas, countryzangers
• 1965 - Chen Cheng (68), Chinees politicus
• 1966 - Anna Achmatova (76), Russisch dichteres
• 1977 - Tom Pryce (27), Welsh Formule 1-coureur
• 1980 - Winifred Wagner (82), schoondochter van Richard Wagner
• 1982 - John Belushi (33), Amerikaans acteur
• 1984 - Tito Gobbi (68), bariton
• 1984 - William Powell (91), Amerikaans acteur
• 1988 - Alberto Olmedo (54), komiek
• 1997 - Samm Sinclair Baker (87), coauteur van het Scarsdale Dieet
• 1999 - Richard Kiley (76), Amerikaans acteur
• 2000 - Lolo Ferrari (37?), Frans danseres en (porno)actrice
• 2003 - Hellmuth Buddenberg (78), ondernemer
• 2006 - Milan Babić (50), Kroatisch Servisch politicus en oorlogsmisdadiger
• 2007 - Peronne Boddaert (37), Nederlands predikante
• 2007 - Yvan Delporte (79), Belgische stripscenarist
• 2007 - Ivo Lorscheiter (79), Braziliaans Rooms-Katholieke aartsbisschop
• 2008 - Ben Smits (78), Nederlands pianist en muziekpedagoog

bewerk Viering/herdenking

• Cornwall - St. Pirans Dag (Nationale feesdag)
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Olivia (van Brescia) († 138)
  • Heilige Theofiel (van Caesarea) († 195)
  • Heilige Adriaan (van Cesarea) († 308)
  • Heilige Carthach de Oude († c. 540)
  • Heilige Joseph Bilczweski († 1923)
  • Heilige Géran (Jelan, Kieran) († 6e eeuw)
  • Heilige Gerarda
  • Zalige Dietmar van Minden († 1206)

bewerk Weerextremen in Nederland

• 1971 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -6,2 C
• 2003 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,7 C
• 1971 - Laagste minimumtemperatuur -13,9 C
• 1992 - Hoogste maximumtemperatuur 15 C
• 1912 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 1976 - Langste zonneschijnduur 10,2 uur
• 1995 - Langste neerslagduur 9,2 uur
• 1998 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,9 mm
• 1931 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 49 %

Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901-2005 meetstation De Bilt