1884.html



Grover Cleveland

Kalenders

Gregoriaanse kalender 1884 MDCCCLXXXIV Ab urbe condita 2637 Armeense kalender 1333 ԹՎ ՌՅԼԳ Chinese kalender 4580 – 4581 庚未 – 辛申 Ethiopische kalender 1876 –1877 Hebreeuwse kalender 5644 – 5645 Hindoekalenders - Vikram Samvat 1939 – 1940 - Shaka Samvat 1806 – 1807 - Kali Yuga 4985 – 4986 Iraanse kalender 1262 –1263 Islamitische kalender 1301 –1301

Vrijheidsbeeld

Copeland stoommotorfiets

bewerk Gebeurtenissen

bewerk Wereld

• 2 augustus: Ham Nghi wordt keizer van Vietnam.
• november: Grover Cleveland verslaat James G. Blaine in presidentsverkiezingen in de VS.
• 18 november: Met Britse steun verovert China opnieuw Oost-Turkestan (Xinjiang) en annexeert het gebied. Zo weet Groot-Brittannië het gevaar voor grotere Russische expansie in te dammen.
• Duitsland treedt naar voren als koloniale mogendheid. Duits Zuidwest-Afrika, Togoland, Kameroen en de Bismarckarchipel worden Duitse koloniën of protectoraten.
• Einde van de Salpeteroorlog in Zuid-Amerika. Bolivia staat de provincie Cobija af aan Chili, en verliest zijn verbinding met de zee.
• Transvaal herkrijgt zijn onafhankelijkheid.
• De Russen veroveren het gebied rond Merv.
• Pro-Japanse hervormers plegen een staatsgreep in Korea, die met Chinese hulp wordt neergeslagen.
• Porfirio Díaz wordt voor de tweede keer tot president van Mexico gekozen.
• Hillary Johnson wordt president van Liberia.
• Robert Stout wordt premier van Nieuw-Zeeland.
• 13 maart-26 januari 1885: Beleg van Khartoum.
• 15 november-26 februari 1885: In de Conferentie van Berlijn wordt Afrika verdeeld onder de koloniale mogendheden.

bewerk Europa

• 18 oktober: Hertog Willem van Brunswijk sterft kinderloos. Pruisen weigert Ernst-August als troonopvolger te erkennen, en tot 1913 wordt Brunswijk geregeerd door een Pruisische regent.

• 29 mei: De Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen wordt opgericht.
• 16 juni: Jules Malou wordt premier van België.
• 29 juli: Koningin Emma wordt benoemd tot regentes voor prinses Wilhelmina in geval koning Willem III zou komen te overlijden.
• 26 oktober: August Beernaert wordt premier van België.
• Stichting van het Zuiderzeecomité, dat zich inzet voor de inpoldering van de Zuiderzee en de Waddenzee.
• In Frederiksoord wordt de eerste tuinbouwschool van Nederland opgericht.
• In België richten de conservatieven de Katholieke Partij op onder de benaming: "Fédération des Cercles catholiques et des Associations conservatrices"

bewerk Wetenschap en techniek

• 21 september: De Albergspoorlijn komt gereed.
• 23 september: Herman Hollerith patenteert zijn mechanische optelmachine.
• 18 oktober: De University of Wales, Bangor wordt gesticht.
• Lucius Copeland presenteert een door een stoommachine aangedreven velocipede (zie: Copeland).
• Edward Butler ontwerpt de Velocycle, een motorfiets, maar krijgt de financiering niet rond.
• Hans Christian Gram ontwikkelt de Gram-kleuring.
• Het tweede (Berlijn) specimen van Archaeopteryx wordt gevonden.
• Oktober: De meridiaan van Greenwich wordt de internationale nulmeridiaan.
• Ludwig Boltzmann geeft de theoretische afleiding voor de wet van Stefan-Boltzmann.
• Oliver Heaviside en Josiah Willard Gibbs publiceren een verkorte versie van de wetten van Maxwell, gebaseerd op vectoranalyse.
• Svante Arrhenius promoveert op een proefschrift over de elektrische geleidbaarheid, dat de basis vormt van de theorie betreffende eloktrolytische dissociatie.
• Charles A. Person vindt de reactieturbine (zie stoomturbine) uit.
• De Highgate Hill Cable Tramway in Londen is de eerste kabeltram in Europa.

bewerk Kunst en cultuur

• 6 december: Het Washington Monument komt gereed.
• Mark Twain schrijft The Adventures of Huckleberry Finn.
• Wereldtentoonstelling in New Orleans, Louisiana.
• Het Vrijheidsbeeld wordt gebouwd.
• Georges Seurat voltooit La baignade à Asnières.
• Joris-Karl Huysmans schrijft A rebours.
• Giacomo Puccini schrijft zijn eerste opera, Le Villi.
• Begin van de bouw van het Rijksdaggebouw.
• Edwin Abbott Abbott schrijft Flatland.
• Het Dakota gebouw in New York wordt gebouwd.
• Oscar Wilde trouwt met Constance Lloyd.
• De Siamese kat wordt in Europa geïmporteerd.
• Rond deze tijd krijgt de gitaar zoals gebouwd door Antonio de Torres zijn huidige 'klassieke' vorm.

bewerk Arbeid en economie

• 22 maart - De sucre wordt ingevoerd als munteenheid van Ecuador.
• 1 mei - Er breekt in de VS een staking uit die uiteindelijk het begin van de 8-urige werkdag zal betekenen. Deze dag zal de geschiedenis ingaan als de Dag van de Arbeid en is in vele landen een erkende feestdag. Uitzonderingen zijn Canada, Nederland, Zuid-Afrika en ook de Verenigde Staten.
• Vakbonden worden gelegaliseerd in Frankrijk.
• In dit jaar opgerichte bedrijven: NCR (VS: kassa's, computers), NSU (Duitsland: naaimachines, fietsen, motorfietsen, auto's), Gall & Gall (Nederland: slijterijen)

bewerk Sport

• 1 november - Oprichting van de Gaelic Athletic Association in Thurles, Ierland.
• Op het tennistoernooi van Wimbledon worden voor het eerst ook wedstrijden voor dames en in het dubbelspel gehouden.
• Skeleton wordt als sport geïntroduceerd.
• De Haarlemse Lawn-TennisClub, de eerste Nederlandse tennisclub, wordt opgericht door Pim Mulier.

bewerk Geboren

januari

• 21 - Teunis van der Linden, Nederlands scheikundige
• 22 - Jan Feitsma, Nederlands procureur-generaal te Amsterdam
• 31 - Theodor Heuss, Duits bondspresident (overleden 1963)
• 31 - Gerrit van Poelje, Nederlands ambtenaar en bestuurskundige (overleden 1976)

februari

• 1 - Yevgeny Zamyatin, Russisch schrijver
• 4 - Tjeerd Bottema, Nederlands kunstenaar
• 9 - Carel Gerretson, Nederlands historicus en politicus, ook bekend als de dichter Geerten Gossaert
• 12 - Marie Vassilieff, artiest

maart

• 14 - Albert van Giffen, Nederlands archeoloog
• 24 - Peter Debye, Nederlands-Amerikaans scheikundige

april

• 2 - Gösta Adrian-Nilsson, Zweeds schilder
• 4 - Isoroku Yamamoto, Japans admiraal
• 20 - Otto van Rees, Nederlands schilder
• 21 - Kees van Nieuwenhuizen, Nederlands voetballer

mei

• 2 - Elijah McCoy, Amerikaans uitvinder
• 8 - Harry S. Truman, 33^ste president van de Verenigde Staten
• 21 - Johan van de Kieft, Nederlands politicus
• 21 - Manuel Pérez y Curis, Uruguayaans dichter
• 27 - Max Brod, Oostenrijks-Tsjechisch-Israëlisch schrijver
• 28 - Edvard Benes, Tsjechisch president

juni

• 5 - Ivy Compton-Burnett, Engels schrijfster
• 5 - Ralph Benatzky, Oostenrijks componist (overleden 1957)
• 13 - Burrill Bernard Crohn, Amerikaans gastro-enteroloog
• 13 - Anton Drexler, Duits Nazi-politicus
• 18 - Édouard Daladier, Frans politicus
• 20 - Johannes Heinrich Schultz, Duits neuroloog

juli

• 2 - Alfons Maria Jakob, Duits neuroloog
• 6 - Willem Marinus Dudok, Nederlands architect
• 7 - Lion Feuchtwanger, Duits schrijver
• 12 - Amedeo Modigliani, Italiaans schilder en beeldhouwer
• 15 - Manopakorn Nithithada, Thais politicus
• 19 - Karel Eduard, hertog van Saksen-Coburg en Gotha
• 23 - Emil Jannings, Amerikaans acteur
• 26 - Guillaume Lemmens, bisschop van Roermond
• 29 - Boris Assafiev, Russisch componist
• 31 - Kein Phuoc, regerend keizer van Vietnam

augustus

• 3 - Josias Braun-Blanquet, Zwitsers botanicus
• 4 - Dora Herxheimer, Duits kunstenares
• 4 - Henri Cornet, Frans wielrenner
• 7 - Billie Burke, Amerikaans actrice (overleden 1970)
• 16 - Hugo Gernsback, Amerikaans schrijver
• 20 - Rudolf Bultmann, Duits theoloog

september

• 6 - Julien Lahaut, Belgisch politicus
• 9 - Arthur Lieutenant, Duits politicus
• 16 - Staf de Clercq, Belgisch politicus
• 24 - Ismet Inönü, president van Turkije (1938-1950)
• 24 - Gustave Garrigou, Frans wielrenner
• 24 - Johan August van Thiel, procureur-generaal van Amsterdam

oktober

• 5 - Hendrik Willem Tilanus, Nederlands politicus
• 10 - Ferdinand Bordewijk, Nederlands schrijver
• 11 - Eleanor Roosevelt, Amerikaans mensenrechtenactiviste, echtgenote van Franklin Delano Roosevelt

november

• 8 - Hermann Rorschach, Zwitsers psycholoog (overleden 1922)
• 10 - Zofia Nałkowska, Pools schrijfster
• 10 - Jan van Nijlen, Belgisch dichter
• 19 - José Raúl Capablanca, Cubaans schaker
• 24 - Itzhak Ben-Zvi, Israëlisch politicus
• 24 - Michel de Klerk, Nederlands architect

december

• 1 - Karl Schmidt-Rottluff, Duits expressionistisch schilder
• 2 - Ruth Draper, Amerikaans actrice
• 6 - Petru Groza, Roemeens politicus
• 11 - Piet Ooms, Nederlands zwemmer en waterpoloër
• 18 - Nicolaas Tsjarnetskyj, Oekraïens redemptorist en martelaar (overleden 1959)
• 20 - Max Blokzijl, Nederlands zanger en journalist
• 24 - Antoine, Frans kapper van beroemdheden (overleden 1976)
• 30 - Hideki Tojo, Japans bevelhebber en politicus

overige

• Horloogyin Dandzan, Mongools politicus
• Ángelos Sikeliános, Grieks dichter
• Santiago Casares Quiroga, Spaans politicus
• Frederick Yates, Brits schaker
• Cornelis Kruyswijk, Nederlands architect
• Alfred Ost, Belgisch schilder

bewerk Overleden

januari

• 1 - Franz Senn (52), Oostenrijks pastoor en bergbeklimmer
• 6 - Gregor Mendel (61), grondlegger van de genetica
• 24 - Karel Adrianus Meeussen (68), Nederlands politicus
• 25 - Periclès Pantazis (34), Grieks schilder

februari

• 24 - Georg Büchmann (62), Duits taalkundige
• 27 - Marie de Jésus Deluil-Martiny (42), Belgisch/Franse ordestichtster en zalige
• Cetshwayo kaMpande, koning van de Zoeloes

maart

• 28 - Leopold (30), zoon van koningin Victoria

april

• 4 - Marie Bashkirtseff (25), artieste

mei

• 12 - Bedřich Smetana (60), Tsjechisch componist
• 19 - Elias Lönnrot (82), Fins schrijver

juni

• 21 - Alexander (32), prins der Nederlanden

juli

• 10 - Karl Richard Lepsius (73), Duits Egyptoloog
• 10 - Paul Morphy (47), Amerikaans schaker

augustus

• 3 - Paul Abadie (72), Frans architect

oktober

• 18 - Willem (78), zittend hertog van Brunswijk

november

• 11 - Alfred Brehm (55), Duits zoöloog
• 25 - Adolph Wilhelm Hermann Kolbe (66), chemicus

overige

• Mithat Pasja (62), Ottomaans politicus
• Benjamin Alford, Amerikaans wiskundige
• Cornelis Philippus Hofstede de Groot (55), Nederlands theoloog