1880-1889.html

Koningin-moeder Emma op haar zeventigste verjaardag in 1928.

Inhoud

1881 - De Driebond wordt opgericht.
1881 - In Nederland wordt de Neo-Malthusiaanse Bond opgericht om geboortebeperking te bevorderen.
1882 - 13 september - Britse mariniers bezetten het Suezkanaal en maken een einde aan de revolte van Urabi. Begin van het protectoraat over Egypte, dat formeel tot 1922 maar feitelijk tot 1952 zal duren.
1885 - 18 september: Een opstand in Oost-Roemelië tegen de Turken leidt ertoe dat de provincie een onderdeel wordt van Bulgarije.

1882 - De Britse ministers Cavendish en Burke worden in Dublin vermoord. Ieren vinden dat ze worden tegengewerkt in het Britse parlement.
De Liberale regering-Gladstone komt met een Home Rule Bill, een wet waarin binnenlands zelfbestuur voor de Ieren wordt geregeld. De wet wordt verworpen en de tegenstanders onder wie Joseph Chamberlain verlaten de partij. Gladstone verliest de in 1886 vervroegde verkiezingen en onder de Tory-regering van Lord Salisbury is zelfbestuur onbespreekbaar.
1887 - 13 november - Bloody Sunday: Een demonstratie in Londen tegen het Britse beleid in Ierland loopt uit op een bloedige confrontatie met de politie.

1884 - In Nederland sterft de laatste zoon van de koning, kroonprins Alexander. Koningin Emma wordt benoemd tot regentes voor prinses Wilhelmina in geval koning Willem III zou komen te overlijden.
In 1885 wordt het Nassau familieverdrag bevestigd volgens hetwelk de groothertogelijke waardigheid in Luxemburg na het overlijden van Willem III zal overgaan naar het hoofd van de Walramse Linie van het Huis Nassau.

Van 1879 tot 1884 woedt de Salpeteroorlog in Zuid-Amerika. Bolivia staat de provincie Cobija af aan Chili, en verliest zijn verbinding met de zee.
1886 - 4 september. De leider der Apaches, Geronimo geeft zich over.
1886 - De frisdrank Coca Cola wordt gelanceerd.

1887 - 8 mei - Het Leger des Heils start zijn evangelisatiewerk in Nederland met de eerste openbare bijeenkomst in Amsterdam.
1887 - Rusland verlaat de Driekeizersbond.
De Joodse trek naar Palestina komt op gang.

In Europa breekt een grote landbouwcrisis uit. Goedkoop graan overspoelt de Europese markten vanuit de Verenigde Staten, waar de burgeroorlog was geëindigd en mechanisering was ingevoerd.
De graancrisis wordt gevolgd door een suikercrisis, veroorzaakt door overproductie en afnemende vraag.
De invoering van kunstmest versterkt de landbouwcrisis. Nog meer boeren en boerenknechts worden overbodig en trekken naar de grote steden, waar ze terechtkomen in het leger van fabrieksarbeiders of werklozen.
De Tweede Kamer stelt vast, dat het Kinderwetje van Van Houten niet goed werkt. Voor het eerst wordt een parlementaire enquête ingesteld naar de 'arbeidsomstandigheden'. De uitkomst leidt tot de eerste Arbeidswet, waarin gevaarlijk werk en nachtarbeid door vrouwen wordt verboden. De kinderarbeid wordt verder beperkt, op papier. Voor de handhaving wordt de Arbeidsinspectie ingesteld. Deze krijgt in het gehele land twee inspecteurs.

Het Vrijheidsbeeld

1880 - Begin van het uitgraven van het Panamakanaal.
1882 - Franz von Stuck richtte samen met Wilhelm Trübner de Münchener Sezession, deel uitmakende van de Jugendstil, op, wat in de daaropvolgende jaren internationale navolging zou ondervinden.
1884 - Oktober: De meridiaan van Greenwich wordt de internationale nulmeridiaan.
1884 - Oliver Heaviside en Josiah Willard Gibbs publiceren een verkorte versie van de wetten van Maxwell, gebaseerd op vectoranalyse.
1884 - Het Vrijheidsbeeld wordt gebouwd. Op 17 juni 1885 komt hij aan in New York en hij wordt op 28 oktober 1886 onthult.
1884 - Giacomo Puccini schrijft zijn eerste opera, Le Villi.
1884 - Edwin Abbott Abbott schrijft Flatland.
1885 - Uitvinding van het machinegeweer door Hiram Maxim.
1886 - Carl Benz introduceert de eerste automobiel met interne verbrandingsmotor gebaseerd op benzine.
1887 - 26 juli - L. L. Zamenhof publiceert de taal Esperanto.
1888 - 4 juni - In de staat New York wordt het gebruik van de elektrische stoel voor executies goedgekeurd.
1889 - 6 mei - De Eiffeltoren wordt officieel geopend tijdens de Wereldtentoonstelling in Parijs (zij werd ingehuldigd op 31 maart van dat jaar).