1870-1879.html



bewerk Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen

Aletta Jacobs

• 1870-71 - Frans-Pruisische Oorlog. De Pruisische overwinning leidt tot stichting van het Duitse Keizerrijk. Het "Keizerrijk" van Napoleon III komt juist ten val, en Frankrijk sticht de Derde Republiek.
• 1872 - 1879: Kulturkampf in het Duitse Keizerrijk. Onderdrukkende maatregelen tegen de katholieken in de zuidelijke staten. Ook in Zwitserland worden de katholieken onderdrukt.
• 1873 - 1 juli - Einde van de periode van het Staatstoezicht in Suriname: tien jaar na de afschaffing van de slavernij zijn de voormalige slaven nu definitief vrij van werken op de plantages; met de aanvoer van Brits-Indische contractarbeiders probeert de arbeider het arbeidsvraagstuk op te lossen.
• 1873 - In België worden de eerste taalwetten gestemd.
• In de Verenigde Staten breekt de goudkoorts uit. Duizenden trekken naar Zuid-Dakota, waar ze de Indianen van hun land verjagen.
• 1873 - De Latijnse muntunie van Frankrijk, België, Italië en Zwitserland voert de gouden standaard in (die in de 20e eeuw weer werd verlaten). Nederland doet dit in 1875.
• 1874 - 19 september werd de Wet houdende maatregelen tot het tegengaan van overmatigen arbeid en verwaarloozing van kinderen, beter bekend als het Kinderwetje van Van Houten, van kracht.
• Amsterdam krijgt het Noordzeekanaal en Rotterdam de Nieuwe Waterweg.
• In Nederland wordt de Wet op het Hoger Onderwijs ingevoerd. Op de universiteiten neemt het Nederlands als voertaal de plaats in van het Latijn. Op de lagere scholen wordt de klassegrootte teruggebracht van 70 naar 40. Begin van de Schoolstrijd.
• 1877-78 - Russisch-Turkse Oorlog.
• 1878 - Bulgarije wordt onafhankelijk van het Ottomaanse Rijk.
• In Ierland neemt de beweging voor zelfbestuur sterk toe in getal en gewicht. De Ierse kwestie gaat de Britse binnenlandse politiek domineren.
• In Nederland wordt de 'levenslange gevangenisstraf' ingevoerd ter vervanging van de doodstraf. Als echter een paar jaar later Hendrik Jut wordt ontmaskerd als moordenaar van een rijke weduwe en haar dienstbode, is het volk furieus. Kermisexploitanten laten de mannen hun woede koelen op de Kop van Jut.

bewerk Wetenschap, techniek en cultuur

Kleitablet met Sumerisch spijkerschrift (± 2400 v.Chr.)

• 1872 - George Smith, een leerling van Henry Rawlinson, slaagt erin een aantal spijkerschrift-tabletten te ontcijferen die een vroege versie van het zondvloed-verhaal bevatten.
• 1872 - 13 april - In een Amerikaans medisch tijdschrift publiceert George Huntington als eerste over de ziekte die later Ziekte van Huntington zal heten.
• 1873 - 20 mei - Levi Strauss en Jacob Davis verkrijgen patent op de spijkerbroek.
• 1875 - 25 augustus - Kapitein Matthew Webb zwemt als eerste over Het Kanaal. De tocht van Engeland naar Frankrijk kost hem 21 uur en 25 minuten. In de volgende vijftig jaar lukt het slechts vier mannen Webbs prestatie te evenaren. De snelste van deze vier legt in 1923 de afstand af in 16 uur en 33 minuten.
• 1875 - Carmen, de opera van Georges Bizet, wordt voor het eerst opgevoerd.
• 1876 - Seth Tomas ontwerpt een uurwerk met alarm: de wekker is uitgevonden.
• 1877 - Alfred Nobel ontwikkelt springgelatine (een soort springstof).
• 1877 - In Wimbledon, een wijk in Londen, wordt het eerste Britse tennistoernooi gehouden.
• 1878 - Thomas Edison vindt de fonograaf uit. Een jaar later patenteert hij de gloeilamp. In 1854 was de gloeilamp al uitgevonden door Heinrich Göbel die Edison's patentaanvraag met succes aanvocht voor de rechtbank.