13 maart.html



13 maart is de 72e dag van het jaar (73e dag in een schrikkeljaar) in de Gregoriaanse kalender. Nog 293 dagen tot het einde van het jaar.

bewerk Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1998 - Child Focus wordt opgericht in België
  • 1992 - Een aardbeving in Oost-Turkije kost meer dan 500 mensen het leven.
  • 1996 - Het drama van Dunblane: In Dunblane, Schotland gaat een gewapende man een school binnen, en doodt 16 kinderen, 1 lerares en zichzelf.
  • 2006 - Introductie van de theepad.
•  Oorlog
  • 1567 - Slag bij Oosterweel: De Spanjaarden verslaan een geuzenleger nabij Antwerpen.
  • 1697 - Tayasal, het laatste vorstendom van de Itzá - Maya, wordt door de Spanjaarden veroverd.
  • 1884 - Begin van het beleg van Khartoem.
  • 1900 - In de Tweede Boerenoorlog veroveren de Britten Bloemfontein.
  • 1938 - De nieuwe Oostenrijkse kanselier Arthur Seyss-Inquart proclammeert de anschluss van Oostenrijk bij nazi-Duitsland waarna het de oostprovincie (Ostmark) van het Derde Rijk wordt genoemd.
  • 1941 - Vijftien leden van het Geuzenverzet en drie communistische Februaristakers worden op de Waalsdorpervlakte door de nazi's geëxecuteerd.
  • 1942 - Het dragen van een jodenster wordt verplicht voor de joden in Nederland, België en Frankrijk.
  • 1954 - Begin van de Slag bij Dien Bien Phu, die leidt tot de onafhankelijkheid van Indochina.
•  Politiek
  • 1887 - Aleksandr Oeljanov, de broer van Lenin wordt terechtgesteld
  • 1921 - Mongolië verklaart zichzelf onafhankelijk van China.
  • 1978 - Drie Zuid-Molukkers gijzelen 70 mensen in het provinciehuis in Assen; ze schieten één gijzelaar dood.
  • 1979 - Het Europees Monetair Stelsel (EMS) treedt in werking.
  • 1990 - Ertha Pascal-Trouillot (43) wordt de eerste vrouwelijke president van Haïti. Zij is juriste en was ook de eerste vrouwelijke rechter van haar land.
  • 1990 - Er wordt door de president van de Verenigde Staten een einde gemaakt aan het vijf jaar oude handelsembargo tegen Nicaragua.
  • 1990 - In de Sovjet-Unie verwijdert het parlement artikel zes uit de grondwet en kent het ruime bevoegdheden toe aan de president. De Communistische Partij verliest zo haar machtsmonopolie.
  • 2003 - Alle schepenen van Antwerpen en burgemeester Leona Detiège nemen ontslag nadat bleek dat meerdere schepenen met een VISA-kaart van de stad persoonlijke aankopen hadden gedaan.
•  Religie
  • 483 - Felix III wordt paus.
  • 1826 - Paus Leo XII creéert twee nieuwe kardinalen.
  • 1868 - Paus Pius IX creéert negen nieuwe kardinalen.
  • 1918 - Verheffing van de Apostolische Prefectuur Nederlands-Borneo in Nederlands-Indië tot Apostolisch Vicariaat Nederlands-Borneo.
  • 1933 - Paus Pius XI creéert acht nieuwe kardinalen.
•  Sport
  • 1932 - Nederland speelt zijn eerste officiële rugbyinterland. In Amsterdam wordt met 6-6 gelijkgespeeld tegen België.
  • 1982 - Vladimir Salnikov scherpt in Moskou zijn eigen wereldrecord op de 1500meter vrije slag aan tot 14.56,35. Het oude record (14.58,27) stond sinds 22 juli 1980 op naam van de Russische zwemmer.
•  Wetenschap en technologie
  • 1781 - Astronoom William Herschel ontdekt de planeet Uranus.
  • 1902 - Voor het eerst wordt asfalt gebruikt voor een weg. Dit gebeurt in Monte Carlo.
  • 1925 - In Tennessee verbiedt een wet het leren van evolutie op school.
  • 1930 - De Amerikaans astronoom Clyde Tombaugh maakt melding van de ontdekking van de planeet Pluto. Noot: sinds 24 augustus 2006 wordt Pluto een dwergplaneet (in plaats van een planeet) genoemd.
  • 1969 - Apollo 9 keert terug naar aarde.
  • 1980 - Oprichting van het Instituut ter Bevordering van de Surinamistiek
  • 1986 - Sojoez T-15 wordt gelanceerd. Haar bemanning is de eerste die Mir in de ruimte bezoekt.
  • 1994 - De eerste versie van de Linuxkernel, de kern van het Linux besturingssysteem, komt uit.

bewerk Geboren

Clemens XI geb 13 maart 1615

Jozef II geb 13 maart 1741

Edgar Davids geb 13 maart 1973

• 1599 - Jan Berchmans, Vlaams heilige en jezuïet (overleden 1621)
• 1615 - Antonio Pignatelli, Paus Innocentius XII (overleden 1700)
• 1733 - Joseph Priestley, Engels scheikundige
• 1741 - Jozef II, keizer van het Heilige Roomse Rijk
• 1744 - David Allan, Schots portretschilder en tekenaar
• 1798 - Abigail Fillmore, First Lady, echtgenote van Amerikaans president Millard Fillmore (overleden 1853)
• 1864 - Alexej Javlenski, Russisch schilder
• 1883 - Enrico Toselli, Italiaans componist en pianist (overleden 1926)
• 1911 - L. Ron Hubbard, Amerikaans schrijver en oprichter van Scientology (overleden 1986)
• 1915 - Gerrit Kleinveld, Nederlands verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog (overleden 2006)
• 1919 - Klazien Rotstein-van den Brink, Nederlands kruidenvrouw, beter bekend als Klazien uut Zalk (overleden 1997)
• 1920 - Leo Pagano, Nederlands radioverslaggever (overleden 1999)
• 1920 - Frits Butzelaar, Nederlands acteur en televisieregisseur (overleden 2000)
• 1938 - Erma Franklin, Amerikaanse zangeres (overleden 2002)
• 1939 - Neil Sedaka, Amerikaans zanger en liedjesschrijver
• 1941 - Mahmoud Darwish, Palestijns dichter (overleden 2008)
• 1942 - Scatman John, Amerikaans musicus (overleden 1999)
• 1942 - Herman Wijffels, Nederlands bankier en topfunctionaris
• 1943 - Mike Fisher, Amerikaans Formule 1-coureur
• 1945 - Anatolij Fomenko, Russisch wiskundige
• 1949 - Emmy Verhey, Nederlands violiste
• 1949 - Eddy De Mey, Belgische weerman
• 1950 - William H. Macy, Amerikaans acteur
• 1951 - Hermine de Graaf, Nederlands schrijfster
• 1956 - Phil Nixon, Engels darter
• 1960 - Adam Clayton, Iers bassist van de popgroep U2
• 1962 - Hans Bourlon, Vlaams mediafiguur
• 1963 - Jos Luhukay, Nederlands ex-voetballer en trainer
• 1965 - Cees Geel, Nederlands acteur
• 1967 - Andrés Escobar, Colombiaans voetballer (overleden 1994)
• 1967 - Pieter Vink, Nederlands voetbalscheidsrechter
• 1973 - Edgar Davids, Nederlands voetballer
• 1973 - Eloy de Jong, Nederlands popzanger in de band Caught In The Act
• 1973 - Jennifer Evenhuis, Nederlands cabaretiere en theatermaakster.
• 1974 - Thomas Enqvist, Zweeds tennisser
• 1974 - Sally Flissinger, Nederlands zangeres in de band Close 2 You
• 1974 - Franziska Schenk, Duits langebaanschaatsster
• 1975 - Stefan Aartsen, Nederlands zwemmer
• 1975 - Claudia de Breij, Nederlands cabaretière en radiopresentatrice, winnares van de Cabaret Award (2004)
• 1979 - Cédric Van Branteghem, Belgisch atleet
• 1983 - Kaitlin Sandeno, Amerikaans zwemster en olympisch kampioene (2004)
• 1983 - Niklas Tarvajärvi, Fins voetballer
• 1984 - Steve Darcis, Belgisch tennisser
• 1985 - Jekaterina Lobisjeva, Russisch schaatsster
• 1985 - (Kiemeneij), Nederlandse zangeres
• 1987 - Patrick Gerritsen, Nederlands voetballer
• 1990 - Cynthia Beekhuis, Nederlands voetbalster

bewerk Overleden

Christiaan VII
overleden in 1808

Benjamin Harrison
overleden in 1901

Susan Brownell Anthony
overleden in 1906

• 1628 - John Bull (66), Engels organist en componist
• 1808 - Christiaan VII (59), Deens koning
• 1879 - Adolf Anderssen (60), Duits schaker
• 1881 - Tsaar Alexander II (62), Russisch tsaar
• 1892 - Lodewijk IV van Hessen-Darmstadt (54), groothertog van Hessen
• 1901 - Benjamin Harrison (67), 23^ste president van de Verenigde Staten
• 1903 - Nicolaas Beets (88), Nederlands auteur, dichter en predikant
• 1906 - Susan B. Anthony (86), Amerikaans feministe en burgerrechtenactiviste
• 1941 - Bernardus IJzerdraat (49), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Jan Wernard van den Bergh (47), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - George den Boon (21), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Reijer Bastiaan van der Borden (32), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Nicolaas Arie van der Burg (36), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Hermanus Coenradi (31), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Joop Eijl (44), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Jacob van der Ende (22), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Albertus Johannes de Haas (37), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Eduard Hellendoorn (28), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Leendert Keesmaat (30), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Jan Kijne (46), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Arij Kop (39), Nederlands verzetsstrijder
• 1941 - Dirk Kouwenhoven (24), Nederlands verzetsstrijder
• 1945 - Jan Willem Berix (37), Nederlands verzetsstrijder
• 1976 - Willy Alfredo (77), sneldichter
• 1983 - Louison Bobet {58), Frans wielrenner, winnaar Tour de France (1953, 1954 en 1955)
• 1983 - Paul Citroen (86), Nederlands schilder
• 1987 - Bernhard Grzimek (77), Duits zoöloog
• 1990 - Bruno Bettelheim (86), Oostenrijks psycholoog
• 1991 - Cor Witschge (65), Nederlands acteur (Pipo de Clown)
• 1993 - Thomas Legebeke (15), Nederlands striptekenaar (Japie-O)
• 1993 - Gene Hartley (77), Amerikaans Formule 1-coureur
• 1996 - Herman & Diana Renz (29), Nederlands circus-echtpaar
• 1996 - Krzysztof Kieslowski (54), Pools filmregisseur
• 1999 - Lee Falk (87), Amerikaans schrijver, stripauteur en producer
• 2002 - Hans Cornelis Stöver (102), Duits kampcommandant en oorlogsmisdadiger
• 2002 - Hans Georg Gadamer (102), Duits filosoof
• 2006 - Maureen Stapleton (80), Amerikaans actrice
• 2006 - Jimmy Johnstone (61), Schots voetballer
• 2007 - Nicole Stéphane (83), Frans actrice
• 2008 - Tessa Birnie (73), Nieuw-Zeelands pianiste

bewerk Viering/herdenking

• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Eufrasia († 420)
  • Heilige Modesta († c. 304)
  • Heilige Gerald (van Mayo) († 731/2)
  • Heilige Nicefoor († 828)
  • Heilige Roderik en Salomon († 857)
  • Heilige Ansovinus († 840)

bewerk Weerextremen in Nederland

• 1996 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -1,9 C
• 1957 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,1 C
• 2006 - Laagste minimumtemperatuur -9,9 C
• 1957 - Hoogste maximumtemperatuur 18,6 C
• 1911 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 15,4 m/s
• 1993 - Langste zonneschijnduur 10,9 uur
• 1947 - Langste neerslagduur 11,3 uur
• 1911 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,1 mm
• 1941 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 46 %

Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901 - november 2005 meetstation De Bilt